|
| |
|
امروز هشتم اكتبر روز «مهر» از ماه مهر و «روز مهرگان» است كه ايرانيان از هزاره دوم پيش از ميلاد آن را گرامي داشته اند و بعدها دومين روز مهم سال پس از «نوروز» به شمار آورده و مفصل ترين مراسم از جشن هاي شش روزه مهرگان را در اين روز برگزار كرده اند. از سده جاري به دليل نامعلوم، روز مهرگان از شانزدهم مهر به چهاردهم اين ماه منتقل شده است!. مهر (ميترا) در پارسي مفهوم «فروغ، روشنايي، دوستي، پيوستگي، پيوند و محبت» داشته و ضد دروغ، دروغ گويي، پيمان شكني و نامهرباني كردن بوده است. در زبان پارسي، واژه «دروغ» ازسه هزار سال پيش تغيير نيافته كه تلفظ اوليه آن «دروگ» بود. پيش از هخامنشيان، جشن مهرگان را بغ يادي ( (بگ يادي) «ياد خدا – سپاسگزاري از خدا» مي گفتند. بغداد (خدا آن را داده ) نام درختستاني در نزديكي تيسفون پايتخت اشكانيان و ساسانيان بود كه بعداً به صورت شهر درآمد و پايتخت عباسيان شد. مورخان در همه كشورها، با توجه به اين جشن ها، تداوم بكار بردن واژه مهربان و رعايت خصلت مهربان بودن و مهرباني كردن در ميان ايرانيان كه طبيعت ثانوي آنان شده و به اصطلاح در خونشان قرار گرفته است، ايرانيان را مهربان ترين، باگذشت ترين و ميهمان نواز ترين مردم جهان نوشته اند. داريوش بزرگ حكومت خود را از مهر ماه آغازكرد ه بود. مهستان (سناي ايران در برابر سناي روم) كه ازسال 137 پيش از ميلاد آغاز به كار كرد فعاليت سالانه اش را روز پس از جشن مهرگان ( 17 مهر ماه ) از سر مي گرفت. درعصر دودمان پهلوي نيز گشايش سال پارلماني ايران از مهر ماه مقرر شد. |
عید عمر کشان
عمر کشان بدون هیچ تردیدی پس از نوروز بزرگترین جشن ملی ایرانیان است. عمر کشان یا آن گونه که در قدیم ( عید عمر ) می گفتند برابر با نهم ربیع الاول است که امسال مصادف با نهم فروردین بود. در این روز در حدود هزارو چهارصد سال پیش بود که پیروز نهاوندی(ابو لوءلوء) _ عمربن خطاب را بر سر نماز با ضربات خنجر کشت. هرچند کشتن عمر هیچ خللی در بنای جور تازیان اشغال گر پدید نیاورد اما فریادی بود از جانب ملت ایران.
بی راه نیست که بسیاری از مورخان نامور ( از جمله طبری ) کشندگان سه خلیفه از چهار خلیفه را ایرانی می دانند.پیروز نهاوندی(ابولوءلوء)کشنده عمربن خطاب-بهزاد همدانی کشنده عثمان-بهمن جازویه(ابن ملجم)قاتل حضرت علی(ع).
***
ـــ از آن جهت اعراب پیروز را ابولوءلوء مینامیدند که او دختری داشت به نام مروارید که مروارید هم در زبان عربی به معنای لوءلوء است وبرای همین به او ابولوءلوء می گفتند به معنای پدر مروارید ـــ
***
تا حدود چهار دهه پیش عمر کشان با شکوه هر چه تمام تر جشن گرفته می شد. در این روز مردم آدمکی از عمر می ساختند و آن را در شهر چرخانده و سپس به آتش می کشیدند و با پختن آش ترش و رقص و پای کوبی به استقبال این روز می رفتند. به درستی معلوم نیست چرا این عید امروزه کم رنگ شده اما آن چیز که مشخص است این است که باید این عید را دوباره به شکوه خود باز گرداند و جوانان میهن دوست ایران زمین در این راه باید پیش قدم باشند. البته هنوز هم در پاره ای از محافل تندروی شیعه این عید را جشن می گیرند که دستشان درد نکند.
***
عبیدالله پسر عمر پس از قتل پدرش بدست پیروز نهاوندی ، او و سه تن دیگر که به گمان او در کشته شدن پدرش دست داشتهاند را به قتل رساند. این سه تن دیگر یکی مروارید دختر خردسال فیروز ٬ دیگری هرمزان سردار معروف ایرانی در جنگهای با اعراب و سومی مردی از مسیحیان حیره به نام جفینه بود که با هرمزان و فیروز دوستی و الفت داشت.
جشن ها و گردهمایی های ایرانی
|
|
|
زیارت پارس بانو
از مهر روز تا ورهرام روز از تیرماه برابر با 16 تا 20 تیر در گاهشماری ایرانی
نیایشگاه «پارس بانو»، «بانوی پارس» یا «پیربانو» در 120 کیلومتری شمال غربی یزد (54 کیلومتری اردکان)، در جنوب عقدا و درون درهای به نام «زرجو»(زرجوع) واقع شده است.
روستای زرجوع در مسیر یک درهی باریک قرار گرفته و کوههای اطراف آن پوشیده از درختان بادام و انجیرکوهی است.
بنای اصلی نیایشگاه که در کنار یک رودخانهی فصلی ساخته شده است، به صورت گنبدی از کاشی کاریهایی به رنگ سبز و با نماد «سرو» شکل گرفته است.
در دامنهی مجاور نیایشگاه، خیلههایی ساخته شده تا خانوادهها در زمان ویژهی زیارت پیر پارس بانو که به مدت 5 روز ادامه دارد، برای سکونت موقت از آنها استفاده کنند.
در باورهای مردم، این نیایشگاه جایگاه جان باختن و ناپدید گشتن شهبانوی پارس (دختر یزدگرد ساسانی) بنام «خاتون بانو» بوده است و شهبانو در خواب نابینایی نمایان شده و پس از شفای چشمان وی از او میخواهد تا بنای نیایشگاه را بنیان نهد.
مراسمی که در این نیایشگاه برپا میدارند همانند آیینهایی است که در مراسم نیایشگاههای دیگر به آنها اشاره شده است.
نوروز
هرمزد روز از فروردین ماه برابر با یکم فروردین در گاهشماری ایرانی
سر سال نو هرمز فرودین بر آسوده از رنج تن ، دل زکین
به جمشید بر گوهر افشاندند مر آن روز را روز نو خواندند
نخستین روز از فروردین ماه برابر است با روز جشن بزرگ نوروز در اعتدال بهاری و آغاز فصل بهار.
نوروز و آغاز سال نو، مناسبتهای جداگانهای هستند که با یکدیگر همزمان شدهاند.
در سُغد باستان (و امروزه در میان ارمنیان) از نوروز با نام «نوسَرد»، «نَوَسَرد» و «نوسَرِد» یاد میشده است که به مانک «سال نو» میباشد.
ادامه مطلب
جشن سروشگان
سروش روز از فروردین ماه برابر با هفدهم فروردین در گاهشماری ایرانی
هفدهمین روز از هر ماه در گاهشماری ایرانی « سروش » نام دارد
و هفدهم فروردین نخستین روز سروش سال است
هنگام جشن « سروشگان »
يا جشن « هفدهروز » در ستايش « سْـرَئوشَـه/ سروش »،
ايزد پيامآور خداوند و نگاهبان « بيداری »؛
روز گراميداشت « خروس » و به ويژه خروس سپيد كه از گرامیترين جانوران
در نزد ايرانيان بشمار میرفته و به سبب بانگ بامدادی،
نماد سروش دانسته شده است.
مهـرش به دل سـرشته چو جان قنـد کابلـم
تاجیـک و ازبـک استم و خواهان گنجـه ام
از دوری نظنـز و ری و ســاوه رنجـه ام
دلــداده ای هـوای سمـرقنـد در ســرم
چشمـان به یادِ لعـل بَـدخشـان به هم بـرم ِ
گیـلانیم به سبـزی و تبـریـزی ام بـه دل
شیـرازی ام به گـرمی و زرتشتـی ام به گِل
بـر تـارک ارس که اران بسـتِ جـان بود
شـروان چـو بلـخ خـاک مـرا آسمان بود
قفقــازِ نـاز جـایِ تـوخالیسـت در بَـرم
آخر چگونه مهـرِ تو از دل بُـرون بَـرم
اهواز و دزفول و ابادان خاک زر پر ور است
این خطه زر خیز افتخار میهن است
آب خلیـج فـارس مـرا خون در رگ است
اَبـروی مام خاک وطـن رود اَتـرک است
کـوچنـده ای همیشـه لُـر و بختیـاری ام
در آب های پاک وطـن گـرم و جـاری ام
مـن زاده وَجـب به وَجـب خـاک میهنـم
بـی میهنــم مبـاد دمـی دیـده بـرزن
